Onderzoek: Wie betaalt, bepaalt

Welke factoren spelen een rol bij de aankoop van een renner? Waarom kiest een ploeg voor renner A, terwijl renner B misschien meer talent heeft? Wieler Revue ging te rade bij sportmarketeers Frank van den Wall Bake, Ken Sommer en Frank Kwanten en ontdekte dat sponsoren een flinke vinger in de pap hebben.

Verschenen in Wieler Revue 3, 2015

De transfermarkt in het wielrennen is doorgaans een ondoorgrondelijk stelsel van vraag en aanbod. Toprenners hebben hun nieuwe ploeg min of meer voor het uitkiezen, maar voor alle coureurs die daar onder vallen geldt dat ze overgeleverd zijn aan de onderhandelingstactiek van hun manager. Die moet op het juiste moment, bij de juiste ploeg met een goed voorstel komen, anders gaat de deal aan zijn neus voorbij. Ken Sommer weet als ervaren sportmarketeer van de hoed en de rand. Bij Corso Sportmarketing behartigt hij de belangen van negentien renners, waaronder Laurens ten Dam, Gerald Ciolek en Ted King. Hij legt uit dat er twee manieren zijn om renners onder dak te krijgen. ,,Natuurlijk krijgen we veel telefoontjes van ploegen, bijvoorbeeld als een van onze renners de Ronde van Toekomst gewonnen heeft. Aan de andere kant moet je zelf actief renners onder de aandacht brengen die wel constant rijden maar niet winnen. Een goed netwerk is daarbij mijn waardevolste bezit.”
Binnen dat netwerk praten managers hun renners de hemel in, maar zijn ze ook gebonden aan de eisen die een team stelt. Frank Kwanten, ploegmanager van Join-S – De Rijke en zaakwaarnemer van Johnny Hoogerland en Huub Duin, benoemt drie factoren. ,,Ten eerste kijken ploegen naar het type renner. Is het een klimmer, sprinter, kopman, tijdrijder of klassiekerspecialist? Daarbij speelt nationaliteit minder een rol. Daarna volgen de salariseisen: wat is iemand gewend te krijgen en komt dat overeen met de verwachtingen? Punt drie is iemands nationaliteit. Uiteindelijk is Wouter Mol geen prof meer omdat hij een Nederlands vlaggetje achter zijn naam had staan. Als Spanjaard had hij misschien nog wel bij Movistar kunnen rijden.” Voor Hoogerland regelde Kwanten een contract bij Roompot – Oranje Peloton. Achter die overstap zat een duidelijk plan. ,,Het is belangrijk om met ploegen mee te denken, dat helpt. Zeker bij teams met een uitgesproken visie. Tegen Johnny heb ik gezegd ‘noem eens vijf ploegen die je nog iets kunt bieden in plaats van dat we er twintig gaan benaderen. Dat heeft hij gedaan en Roompot bleek een uiteindelijk de perfecte match. De sfeer is goed, hier kan hij weer naar zijn oude niveau groeien.”

Een profcontract is te koop

Los van de genoemde motieven om een renner aan te trekken is er nog een andere, omstreden manier om een profcontract in de wacht te slepen: jezelf inkopen. Hard bewijs is er niet, maar geruchten dat renners zich voor €30.000 bij een ploeg hebben ingekocht bestaan wel degelijk. Manager Frank Kwanten bevestigt het bestaan van die werkwijze. ,,30.000 is het minimumsalaris, dus dat is goed mogelijk. Het gebeurt denk ik vooral bij ploegen die krap bij kas zitten, maar niet in de WorldTour. Ik heb wel ervaring met renners die een dergelijke constructie aanbieden, maar daar ben ik nog nooit op ingegaan. Het gaat dan toch om iemand aan de onderkant van de markt. Met welk verhaal zo’n renner komt? ‘Ik wil bij jullie rijden en geld hoeft het niet te kosten, alleen een fiets. Voor het geld zorg ik zelf’. Dat komt dan van een familielid of bepaalde contacten.”
Ook marketeer Ken Sommer hekelt deze gang van zaken, al ziet hij een uitzondering. ,,Als de meegebrachte sponsor van toegevoegde waarde is, bijvoorbeeld een hoofdsponsor of fietsleverancier, én de renner zelf een goed niveau heeft, is dat een win-winsituatie.”


Top vijf: motieven bij een transfer

Volgens marketeer Ken Sommer kijken teams grofweg naar vijf factoren:
1. Type renner: Zoekt de ploeg een klimmer, sprinter of knecht?
2. Referentie: Ploegleiders en managers prijzen de kwaliteiten van een renner.
3. Budget: Valt de beoogde aanwinst binnen het budget?
4. Sponsorbelang: De (hoofd)sponsor stelt eisen aan nieuwe aanwinsten, soms gekoppeld aan nationaliteit.
5. Persoonlijkheid: Voor sommige ploegen zelfs een erg belangrijke factor.


Vreemdelingenlegioen
Tijd om verder in te zoomen op de factor ‘nationaliteit’. Hoe handig is het om als renner uit een voor de sponsor interessant land te komen? De gemiddelde WorldTour-ploeg heeft dit seizoen renners uit tien verschillende landen aan boord. Teams met de grootste vreemdelingenlegioenen zijn Cannondale-Garmin en Trek Factory Racing, waar liefst veertien nationaliteiten onder contract staan (zie grafiek). Ook Team Sky en IAM Cycling staan met renners uit dertien landen hoog in de lijst.

Aantal nationaliteiten per WorldTour-ploeg in 2015 (Bron: Velofacts)
Aantal nationaliteiten per WorldTour-ploeg in 2015 (Bron: Velofacts)

Volgens sportmarketeer Frank van den Wall Bake hangt dit hoge aantal nauw samen met de marketingdoelstellingen van veel sponsoren. ,,Het wielrennen is zeker op het hoogste niveau nogal internationaal, dus trekt het vooral sponsors aan die ook internationale doelstellingen hebben. Dat gaat in de meeste gevallen samen met een wens van veel nationaliteiten in een ploeg. Zo heeft Trek immers de hele wereld als doelgroep. En bij het aantrekken van het Duitse bedrijf Alpecin als sponsor bij Giant speelde het ‘bezit’ van twee Duitse toppers bijvoorbeeld een belangrijke rol.” Het grote aantal niet-Engelsen bij Team Sky verklaart Van den Wall Bake door de Europese groei van de hoofdsponsor. ,,Sky is natuurlijk onderdeel van het media-imperium van Rupert Murdoch, met belangen over de hele wereld. Ik vermoed dat zij in het wielrennen stapten toen die sport vrij plotseling een enorme boost kreeg in Engeland. Nu Sky ook in andere Europese landen als Duitsland en Italië groot wordt, is de aanwezigheid in het wielrennen nog begrijpelijker. We moeten vooral niet vergeten dat voor een bedrijf met internationale doelstellingen het wielrennen nog steeds veel waar voor je geld biedt. Mits goed ingevuld, en daar ontbreekt het nogal eens aan.”

Onderaan de lijst met nationaliteiten per ploeg vinden we Lotto-Jumbo en FDJ. Beide ploegen hebben renners uit slechts vier verschillende landen in de gelederen. Grotendeels het gevolg van het feit dat ze gesponsord worden door de nationale loterij, analyseert Van den Wall Bake. ,,Bij deze ploegen zijn de belangen vooral nationaal. Om publicitair gezien te scoren, zullen zij toch vooral een nationaal karakter moeten hebben.” Ook de Belgische Lotto-ploeg zit met zeven nationaliteiten onder het WorldTour-gemiddelde.
Dat alle renners bij Lotto-Jumbo dezelfde taal (proberen te) spreken, biedt volgens manager Richard Plugge meer voordelen. Zo kan alle communicatie tussen renners en ploegleiding plaatsvinden in het Nederlands, vertelde hij begin dit seizoen aan Nu.nl. Door die focus op de Nederlandse markt is de kans klein dat er buitenlandse renners worden aangetrokken. Plugge: ,,Het is nu nog niet mogelijk voor ons om een team op WorldTour-niveau te bouwen met alleen maar Nederlanders. Maar bij twijfel tussen twee renners van hetzelfde niveau, zullen we altijd voor de Nederlander kiezen.”

De Cheng-factor
Het aantal nationaliteiten in het profpeloton is de laatste twintig jaar in rap tempo toegenomen, van 27 in 1996 tot 41 anno nu. Dat zorgt voor een aantal kleurrijke figuren op de fiets. Zo vinden we de Ethiopiër Tsgabu Grmay in het shirt van Lampre-Merida, is Japanner Fumiyuki Beppu (Trek) bezig aan zijn elfde profjaar en vond ook een buslading Colombianen zijn weg naar de WorldTour.
Maar wat beweegt een ploeg er toe om renners ‘uit den vreemde’ een contract te bieden? In sommige gevallen gaat het om belangrijke UCI-punten, door renners meegenomen uit regelmatigheidsklassementen als de Asia Tour (de Aziatische variant van de Europe Tour). Andere renners hebben het ‘geluk’ uit een voor de sponsor aantrekkelijk land te komen.
Neem Cheng Ji, de Breakaway Killer van Giant-Alpecin. Als Chinees kan hij rekenen op de steun van 1,35 miljard landgenoten, die zich bovendien massaal voortbewegen op de fiets. Met de Aziaat aan boord haalt Giant-Alpecin geregeld het nieuws, zelfs als er niet gewonnen wordt. Toen Ji in 2012 werd opgesteld voor de Vuelta was hij de eerste Chinese deelnemer aan een grote ronde. Een jaar later de eerste Chinese Girorenner en vorig seizoen haalde hij zelfs de headlines van CNN: ‘Ji Cheng to ride into history as the first Chinese cyclist in the Tour de France. Als drager van de rode lantaarn werd Ji vervolgens razend populair op Twitter, onder de hashtag #Chengwatch. De perschef van Giant-Shimano stelde in The Telegraph dat de Chinees tijdens de Tour zelfs meer interviewverzoeken kreeg dan Marcel Kittel.

Cheng Ji staat garant voor kopwerk en media-aandacht
Cheng Ji staat garant voor kopwerk en media-aandacht

Merk aan de macht
Met Giant, Trek, Cannondale en BMC telt de WorldTour vier teams die eigendom van een fietsfabrikant zijn. Daarnaast is Merida mede-naamgever van het Italiaanse Lampre-Merida. Van de twaalf overige ploegen in de WorldTour worden er drie gesponsord door Specialized. Hoeveel invloed hebben deze fietsenbouwers als het gaat om de samenstelling van een ploeg? ,,Dat verschilt”, oordeelt Sommer. ,,Als je slechts leverancier bent, is je invloed niet zo groot. Als mede-naamgever van een ploeg wordt dat al meer. Natuurlijk is je macht aanzienlijk wanneer je eigenaar van de ploeg bent.” Toch is met geld niet alles te koop, stelt hij. ,,In de laatste twee seizoenen heeft Specialized bijvoorbeeld maar één van de tien monumenten gewonnen.”
Volgens Kwanten denken fietsenmerken heel internationaal en verklaart dit hun aanwezigheid als hoofdsponsor. Zij zien het liefst renners uit een strategisch belangrijk land op hun fiets rijden. Zo werd Vacansoleil destijds door Bianchi gesponsord in ruil voor inspraak in de ploeg. Kwanten: ,,Op die manier is Gustav Erik Larsson bij de ploeg gekomen. De eigenaar van Bianchi is half Zweeds, half Italiaans en woont in Stockholm. Larsson won meteen de proloog in Parijs-Nice, dus dat was een goede match.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close